dział: artykuły

Tak jak w każdej sferze życia jedne lubią a czasami wręcz muszą podejmować ryzyko, inne wolą pewność i poczucie bezpieczeństwa. Podejmowanie zachowań seksualnych, które często balansują na granicy prawa, potrzeba silniejszej stymulacji i chęć kolekcjonowania nietypowych doznań, wiąże się z kilkoma czynnikami. Pierwsza rzecz to nasz temperament - element wrodzony. Optymalny dla nas poziom stymulacji zależny jest od reaktywności ośrodkowego i autonomicznego układu nerwowego. Osiągnięcie owego poziomu jest warunkiem utrzymania pozytywnego stanu emocjonalnego. Stymulujemy się za pomocą dawkowania sobie doznań, które mieszczą się w ustalonych dla nas granicach.

Na poszukiwanie doznań składają się według Zuckermana:

• Poszukiwanie grozy i przygód - przejawiające się w aktywności fizycznej, sportach ekstremalnych, podejmowaniu się zajęć fizycznie ryzykownych;

• Poszukiwanie przeżyć - na które składają się nonkonformizm, niezwykłe towarzystwo, nieplanowane podróże, środki psychoaktywne;

• Rozhamowanie - czyli tendencja do poszukiwania rozładowania różnego pochodzenia napięć w seksie pozbawionym intymności, hazardzie, używkach;

• Podatność na nudę - poziom niechęci powtarzania tradycyjnych wzorców postępowania, reagowanie niepokojem na monotonię.

Osoby poszukujące doznań cechuje chronicznie niski poziom pobudzenia w pętli kora - układ siatkowaty. Unikanie ryzyka typowe jest dla osób o wysokim poziomie pobudzenia. Enzym MAO obniża poziom dopaminy wzmagającej tendencje eksploracyjne. Poszukiwanie doznań koreluje również dodatnio z poziomem testosteronu. Potwierdzono, iż skłonność do ryzykownych zachowań seksualnych częściej występuje u osób cechujących się mniejszą neurofizjologiczną tendencją do zahamowań. Stąd część osób czuje niezwykłe podniecenie w sytuacjach grożących przyłapaniem, podczas seksu z nieznajomą osobą, przekraczając granice tabu seksualnego, a dla innych gwarancją ekscytacji jest poczucie bezpieczeństwa i zaufanie.

Pewną rolę odgrywa również inprinting pierwszych zachowań seksualnych, a więc wdrukowanie. Pod pewnymi względami niewiele różnimy się od psów Pawłowa i w niektórych warunkach skojarzenie pomiędzy sytuacją, w której miało miejsce pierwsze silne pobudzenie seksualne a późniejszym doznawaniem przyjemności w podobnych warunkach, może być silne. W dużej mierze nieświadomi tych skojarzeń poszukujemy podobnych bodźców, sytuacji i partnerów przez całe życie. Jeżeli pierwszy, zdecydowanie przyjemny stosunek miał miejsce z nieznajomą osobą w pociągu, to istnieje możliwość chęci powtarzania tego doświadczenia, a także większej otwartości na seks z nieznajomymi.

Podejmowanie nietypowych działań seksualnych jest również związane z poczuciem własnej wartości i oceną swojej atrakcyjności seksualnej. Im bardziej prezentowane zachowania seksualne są nietypowe, ryzykowne, mające na celu zaprezentowanie siebie jako osoby wyzwolonej i obdarzonej niesamowitym temperamentem seksualnym, tym częściej mają za zadanie podreperować samoocenę. Dla wielu osób wyznacznikiem ciekawości życia seksualnego i czerpanej z niego satysfakcji są miejsca i sytuacje, w których uprawiały seks. Tymczasem równie satysfakcjonujący, a często nawet bardziej, może być seks uprawiany od lat w tej samej sypialni. Często chwalenie się spontanicznością w podejmowaniu kontaktów seksualnych, niezależnie od pory, partnera i miejsca nie świadczy o posiadaniu udanego życia seksualnego, ale o potrzebie podbudowania swojego obrazu w oczach innych.

Agnieszka Nomejko - psycholożka zajmująca się pomocą psychologiczną i seksuologiczną