dział: moje ciało

Doświadczenia...

Zarówno nasz stosunek do wyglądu zewnętrznego, jak i to, jak się czujemy we własnym ciele, rodzą się w odpowiedzi na wiele sprzecznych często komunikatów, których źródłem jest z jednej strony społeczeństwo, z drugiej natomiast nasze osobiste doświadczenie ciała. Część z tych nacisków pochodzi z zewnątrz: chodzi tu na przykład o obrazy, którymi nieustannie nas bombardują media, część – od innych osób. Niektóre wypływają z nas samych, zależą od tego, w jaki sposób w kulturze, w której żyjemy, uwewnętrzniane jest kobiece doświadczenie.

Zbyt często sposób doświadczania naszych ciał utrudnia nam akceptację samych siebie. Wiele z nas było ofiarami przemocy bądź nadużyć, które sprawiają, że nie czujemy się bezpieczne w naszych ciałach […] Właściwie wszystkie doświadczyłyśmy kiedyś niepożądanego zainteresowania ze strony mężczyzny: czy to w postaci komplementów, ironicznych uwag, czy też niespodziewanego, poniżającego obmacywania.

Doświadczenie przemocy u wielu z nas zrodziło poczucie, że nasze ciała – w swej obecnej formie – nie dają nam schronienia. W reakcji na to rodzi się pragnienie, by wyglądać jak kobieta z okładki kolorowego magazynu, i przekonanie, że idealne ciało uchroniłoby nas przed obniżeniem poczucia własnej wartości i dyskryminacją. Czasem pojawia się zachowanie polegające na odrzuceniu ciała: zaspokajaniu głodu akceptacji pochłanianiem kilogramów bezwartościowego jedzenia albo głodzenie się do tego stopnia, że na powrót przybieramy nierozwinięty, niedojrzały, dziewczęcy kształt.

Ilekroć jakąś cechę fizyczną lub szereg cech obciąża się negatywnie, rani to nasze ciała. Jeśli mamy widoczną ułomność lub też jesteśmy osobami „z nadwagą”, od wczesnego dzieciństwa stykamy się z negatywnymi reakcjami innych. Możemy przestać lubić nasze ciała, stracić do nich zaufanie lub nawet je znienawidzić na skutek przekonania, że to one nas zdradziły, a nie – społeczeństwo, w jakim żyjemy.

Wiele z nas uświadamia sobie tę bolesną prawdę, że wygląd zewnętrzny decyduje o stosunku innych ludzi do nas, o naszych szansach na miłość czy zatrudnienie. Kilka lat temu w sprawie wytoczonej przeciwko sieci marketów Publix w USA jedna z powódek zeznała, że przesunięto ją na niższe stanowisko z powodu otyłości.

Parcie na „piękno”

Na przestrzeni dziejów każde społeczeństwo ustanawiało własne kanony piękna, ale w żadnej epoce nie było tyle presji ze strony mediów na to, jak powinnyśmy wyglądać. Okładki kolorowych czasopism, filmy, programy telewizyjne i wielkie bilbordy zewsząd zarzucają nas obrazami głoszącymi, że „uroda” jest wszystkim. Ale czy jest owo „piękno” i na czym polega dążenie do bycia „piękną”? Dominujący w kulturze zachodniej współczesny ideał kobiety to szczupła, silna, zgrabna, wysoka, gładkoskóra, młoda dziewczyna. Lista zabiegów, którym musi się poddać kobieta, żeby go osiągnąć, ciągnie się bez końca, choć – paradoksalnie – absolutnie konieczne jest zarazem, by wyglądała całkowicie naturalnie! Pomimo zmian, jakim uległa moda i nastawienie do kobiet, dzisiejszy ideał kobiecej urody nie odbiega za bardzo od tego, który uosabia oryginalna, jasnowłosa lalka Barbie. Zniekształcone ciała Barbie może nam się wydać zabawne jako karykatura narzucanego przez media ideału kobiecej urody. Jednak dla milionów małych dziewczynek lalka ta stanowi wzór, do którego uczą się dążyć od najwcześniejszego dzieciństwa.

Im jesteś „brzydsza”, tym więcej kupisz

Dawniej nie było tylu co obecnie przedsiębiorstw zajmujących się sprzedażą „urody” i tylu kobiet, pragnących kupić ich produkty. Oferuje się nam niezliczoną ilość artykułów i programów, które mają zmienić nasz wygląd. Gdzie nie spojrzeć, wszędzie czyhają podobne przekazy: bez tych dżinsów (i chudego ciała w nie obleczonego) nigdy nie znajdziesz faceta; bez białych, mocnych, błyszczących zębów nie odniesiesz sukcesu. Nacisk na konieczność dostosowania się to skutek działań rynku. Jego sukces zależy od tego, czy zdoła nas przekonać, że nie wyglądamy dobrze. Rynek wspierają pracodawcy i ci, którzy sprawują władzę w miejscu pracy czy zamieszkania.