dział: artykuły

Potrzeby o charakterze seksualnym człowiek wykazuje niemalże od urodzenia i to one właśnie kształtują jego osobowość. Trauma środowiskowa, czynniki konstytucjonalne, bądź oba te uwarunkowania, mogą przyczynić się do ustania rozwoju, którego konsekwencją są problemy różnorakiej natury, utrzymujące się do dorosłości. Rozwój seksualny opiera się na bazie biologicznej, a kształtuje go związek dziecka z opiekunem, w którego rolę wciela się zwykle matka.

Wczesne zachowania rodzicielskie, szczególnie macierzyńskie, kreują sferę seksualną człowieka. Tyczy się to zarówno dziewcząt jak i chłopców, jednakże zróżnicowanie w zakresie przejawów i tempa rozwoju przedstawicieli obu płci sprawiają, iż doświadczanie płciowości ma dla nich odmienny charakter. Uwidacznia się to zarówno w sferze wewnętrznej jak i w zachowaniach seksualnych. Celem rozwoju seksualnego dziecka płci żeńskiej jest integracja miłości i agresji oraz przejście spod wpływu rodziców w obręb oddziaływań rówieśników.

Rozwój w toku całego życia

Obecnie uważa się, że rozwój człowieka trwa całe jego życie (także rozwój seksualny). Nawet okres dorosłości nie jest końcowym etapem rozwoju. Człowiek dorosły zmienia się zarówno w sferze biologicznej (cielesnej) jak i psychicznej czy społecznej. Na rozwój wpływają różnorodne czynniki, począwszy od biologicznych – genetycznych, morfologicznych, hormonalnych, poprzez psychologiczne, na społecznych i kulturowych skończywszy.

Cechą rozwoju jest plastyczność, która niejednokrotnie powoduje zmiany ustalonych wcześniej procesów i właściwości, dlatego też ludzie zmieniają swoje upodobania a preferencje, np.: seksualne, kształtują się w różnych etapach życia. Ponadto unikatowość ludzkich biografii a także różnorodność ludzkich zachowań powoduje, iż pomimo podobieństw w przebiegu rozwoju człowieka, jest on procesem indywidualnym – u każdej osoby przebiega nieco inaczej.

Specyfika rozwoju psychoseksualnego polega na wykształceniu się specyficznych emocji, potrzeb, motywów i wyborów prowadzących do zaangażowania erotycznego w okresie dojrzałości. Dziewczęta w toku rozwoju dążą do tworzenia różnego rodzaju więzi opartych na aspekcie uczuciowym i fizycznym. Kontakt fizyczny stanowi nieodłączny element całego cyklu rozwoju psychoseksualnego.

Rozwój psychoseksualny dziewcząt

Pierwszy etap rozwoju trwa mniej więcej do 3 roku życia dziecka. Jego podstawą jest relacja dziewczynki z matką. W tym okresie zainteresowanie matki płcią dziecka jest bardzo wyraźne. Matka podczas czynności pielęgnacyjnych zajmuje się przecież ciałem córki, przez co komunikuje jej akceptację i zadowolenie wynikające z ich wzajemnej bliskości fizycznej. Z racji tego, że obie są tej samej płci więź rozwija się a to sprawia, iż dziewczynka kształtuje pojęcie swojej płciowości. Pozostaje bowiem w kontakcie fizycznym z dorosłą, ważną dla siebie osobą (matką), która posiada poczucie własnej płci – wie, że jest kobietą.

Dziewczynka, osiągając 3 rok życia, wkracza w kolejną fazę rozwoju, która kończy się, gdy ma około 6, 7 lat. Jest już na tyle dojrzała, by zmienić obiekt zainteresowania z matki na ojca, nie tracąc przy tym bliskiego związku z matką. Tak więc dziewczynka pomiędzy 3 a 7 rokiem życia poszerza swoje relacje. Ojciec jako osoba przeciwnej płci, w sposób szczególny budzi jej zainteresowanie – staje się obiektem seksualnym. Dziewczynka potrzebuje nawiązania z nim bliskiej więzi. Pragnie zainteresowania ojca jej płcią i akceptacji z jego strony, co utwierdza ją w poczuciu, że jest kobietą.

Faza ta związana jest z doznaniami akceptacji i frustracji jednocześnie. Akceptacji, ponieważ ojciec upewnia córkę, iż może bezpiecznie ujawniać swoje pragnienia seksualne względem niego i jednocześnie pokazuje swoją odpowiedzialność za to, aby nigdy nie zostały one zrealizowane – budzi w dziecku frustrację. To uczy dziewczynkę poszukiwań partnera w kręgach rówieśniczych i przekonania o niedostępności seksualnej rodziców i wszystkich dorosłych. Nadto przygotowuje dziewczynkę do występującej w związkach seksualnych rywalizacji i agresji.

Po ukończeniu 6, 7 roku życia treść zainteresowań dziewczynki przenosi się z płaszczyzny seksualnej na płaszczyznę społeczną. Jest to okres, w którym dziewczynka zaczyna wchodzić w wiek szkolny i coraz większą rolę w rozwoju jej seksualności odgrywają rówieśnicy. Seksualność w tym czasie zostaje wyparta – pożądanie seksualne ulega utajeniu. Rodzice jawią się dziewczynce jako osoby aseksualne, podobnie jak rówieśnicy i ona sama. Świat przyszłej kobiety dzieli się na osoby obce, które mogą być seksualne i osoby bliskie, niekojarzone z seksualnością. Odpowiada temu oddzielenie miłości od agresji i niemożność ich łączenia.